Onderzoek naar Armoede bij kinderen
In mei afgelopen jaar zijn de uitkomsten gepresenteerd van een onderzoek dat De Arme Kant van Zuid-Holland heeft laten doen naar de effecten van armoede op kinderen en jongeren.
Uit dit onderzoek bleek dat het aantal kinderen dat opgroeit in een gezin met een inkomen op of onder het sociaal minimum steeds maar stijgt en door de slechte economische omstandigheden in ons land in de toekomst nog hoger zal komen te liggen. Momenteel groeien volgens het onderzoek landelijk 372.000 kinderen en jongeren onder de 18 jaar op in een situatie onder de armoedegrens. Het aantal kinderen dat jaarlijks aan deze situatie ontsnapt is laag.
In welke situatie groeien deze kinderen op?
De weerslag van deze negatieve situatie op de jongeren kan groot zijn als ze volwassen geworden zijn.
In dit soort gevallen gaat het meestal om één-ouder-gezinnen, veelal afhankelijk van een bijstandsuitkering. In het gezin is meestal geen geld voor voldoende voedsel, goede kleding, culturele activiteiten of een sportclub.
Het tekent de kinderen zich die in zo'n situatie bevinden. Van de ondervraagden, die inmiddels opgegroeid zijn, herinneren velen zich dat het aan hun vriendjes en vriendinnetjes opviel dat zij altijd zo schamel gekleed waren en een van hen verteld ook dat het gezin in de buurt veel gemeden werd en sommige schoolkameraadjes niet met hen om mochten gaan.
Alle ondervraagden weten nog wel van de achterstand in onderhoud van het huis waar zij woonden en van de oude, kapotte meubels die er stonden. En bij sommigen van hen was in hun jeugd altijd weinig te eten in huis. Er is sprake van dat deze kinderen emotioneel tekort zijn gekomen en de drang bij hun om later te ontkomen aan armoede is groot.
Negatieve gevolgen voor de ontwikkeling
Hoewel het veelal negatieve gevolgen heeft op de ontwikkeling van een kind om op te groeien in armoede, is dit lang niet altijd het geval. Als de ouder de regie van het gezin strak in de hand heeft en goed let op de inkopen en zuinig leeft en het afgezien van het lage inkomen van het gezin het verder wel gezellig weet te maken, hoeven de kinderen relatief weinig last te hebben van het geldgebrek, aldus onderzoekster Ria van Nistelrooij.
Maar daartegenover zijn de negatieve gevolgen op kinderen die opgroeien in een gezin dat leeft op of onder de armoedegrens toch vaak groot. Deze kinderen laten veelal hun ambities varen om een inkomen zeker te stellen, door het al jong nemen van bijbaantjes naast school en weinig te doen aan hun verdere opleiding en het kiezen van een voor hun minder aantrekkelijke opleiding, maar daarvoor in de plaats één die de kans op een baan het grootst maakt.
Ook is het aantal pubers dat in psychische problemen komt groter bij jongeren die in armoede opgroeien, hetgeen wordt geweten aan de stress die dit met zich meebrengt of in sommige gevallen aan verwaarlozing door de ouder(s).
Dit zijn de schokkende conclusies van dit onderzoek, waaruit blijkt dat het nodig is dat er vanuit de politiek en de hulpverlening meer gedaan moet worden om kinderen te helpen die opgroeien in een situatie van armoede. Volgens Ria van Nistelrooij is zowel ondersteuning van de ouders bij de opvoeding noodzakelijk, als het helpen van deze kinderen zelf.
Binnenkort zal nog een onderzoek naar de landelijke cijfers op dit gebied door het Centraal Bureau Statistiek worden gepubliceerd, maar ook dit onderzoek lijkt al in dezelfde richting te wijzen.